กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์
Department of Medical Sciences
   
         
   

นวัตกรรม
      การพัฒนาโปรแกรมคำนวณปริมาณรังสีที่ผู้ป่วยได้รับจากการถ่ายภาพรังสีวินิจฉัย (ภาษาไทย),The program calculates the entrance surface dose per examination of General X-ray (ภาษาอังกฤษ)

รายละเอียด


การถ่ายภาพรังสีวินิจฉัยเป็นส่วนหนึ่งที่มีความจำเป็นในการวินิจฉัยโรค การถ่ายภาพรังสีแต่ละครั้งอาจใช้เทคนิคที่ทำให้มีปริมาณรังสีสูงเกินความจำเป็นทำให้ผู้ป่วยได้รับรังสีเกินเกณฑ์มาตรฐาน ผู้ใช้รังสีต้องป้องกันผู้ป่วยไม่ให้ได้รับรังสีเกินเกณฑ์แต่คุณภาพของภาพต้องมีรายละเอียดตรงตามที่แพทย์ต้องการ การได้รับรังสีในปริมาณสูงอาจทำให้เกิดการทำลายเนื้อเยื่อ ดีเอ็นเอ หรือโครโมโซมของร่างกาย ก่อให้เกิดความเสี่ยงในการเป็นโรคมะเร็งในอนาคต แต่การคำนวณปริมาณรังสีที่ผู้ป่วยได้รับนั้นมีขั้นตอนที่ซับซ้อน ไม่สะดวก ศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์ที่ 3 นครสวรรค์ มีภารกิจในการคุ้มครองผู้บริโภคด้านรังสี ป้องกันการได้รับรังสีเกินมาตรฐาน และคุ้มครองผู้ป่วยที่จำเป็นต้องได้รับการตรวจวินิจฉัยด้วยรังสีเอกซ์ ได้เห็นความสำคัญของเรื่องดังกล่าว จึงได้พัฒนาโปรแกรมคำนวณค่าปริมาณรังสีที่ผู้ป่วยได้รับจากการถ่ายภาพรังสีวินิจฉัยขึ้น โดยใช้การเขียนสูตรคำนวณลงในโปรแกรม Microsoft Excel และส่งให้กับโรงพยาบาลสังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุขในเขตสุขภาพที่ 3 นำไปใช้งานในปี พ.ศ. 2557 แต่โปรแกรมมีความเสี่ยงที่จะถูกแก้ไขจากผู้ใช้งานโดยไม่ได้ตั้งใจ และรูปแบบของโปรแกรมไม่เรียบร้อยอาจทำให้ผู้ใช้งานกรอกข้อมูลผิดช่อง ซึ่งจะส่งผลให้การคำนวณปริมาณรังสีผิดพลาดได้ ในปี พ.ศ. 2562 จึงได้ทำการพัฒนาโปรแกรมคำนวณปริมาณรังสีที่ผู้ป่วยได้รับอีกครั้ง โดยออกแบบเป็นโปรแกรมขนาดเล็ก ใช้ภาษา C ในการพัฒนา สามารถทำงานบนระบบปฏิบัติการ Windows ผู้ใช้งานเพียงกรอกข้อมูลเทคนิคที่ตั้งค่าถ่ายภาพรังสี คือ ค่ากิโลโวลต์ (kVp)  เวลา (sec)  กระแสไฟฟ้า (mA)    

ผู้รับผิดชอบหลัก


 

หน่วยงาน


นายไตรทศ ขันศิริ ศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์ที่ 3 นครสวรรค์

 พัฒนาจากผลงาน


 การใช้ประโยชน์


ลำดับประเภทการใช้ประโยชน์ผู้ได้รับประโยชน์รายละเอียดการใช้ประโยชน์ระยะเวลา
1 การใช้ประโยชน์เชิงการแพทย์และสาธารณสุข เจ้าหน้าที่ห้องปฏิบัติการรังสีวินิจฉัยเขตสุขภาพที่ 3 ส่งโปรแกรมให้กับห้องปฏิบัติการรังสีวินิจฉัยในจังหวัดนครสวรรค์จำนวน 14 แห่งใช้งานเพื่อให้สามารถคำนวณค่าปริมาณรังสีที่ผู้ป่วยได้รับจากการถ่ายภาพรังสีวินิจฉัยและสามารถปรับค่าเทคนิคที่ใช้ให้เหมาะสมไม่เกินเกณฑ์ปริมาณรังสีอ้างอิง เพื่อประโยชน์ของผู้ป่วยและเพื่อพัฒนาคุณภาพห้องปฏิบัติการรังสีวินิจฉัยต่อไป เริ่ม: 2 พ.ย. 2563 สิ้นสุด: 2 พ.ย. 2563

 รางวัลที่ได้รับ




ฐานข้อมูลองค์ความรู้ เทคโนโลยีและนวัตกรรม
กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์
http://innovation.dmsc.moph.go.th
ข้อมูล ณ วันที่:๒๗ พ.ย. ๒๕๖๔