กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์
Department of Medical Sciences

ทะเบียนองค์ความรู้
การเตรียมน้ำมันทากันยุงอย่างง่ายจากสมุนไพร   (ภาษาไทย)
The preparation of mosquito repellent oil from herbs   (ภาษาอังกฤษ)

หน่วยงาน


สถาบันวิจัยสมุนไพร

ระยะเวลาในการดำเนินการ


 

งบประมาณ


เริ่มวันที่:1 เดือน ตุลาคม พ.ศ. 2554 จนถึงวันที่: 30 เดือน กันยายน พ.ศ. 2555 รวม:1 ปี จำนวนเงิน:0.00 บาท

 รายชื่อผู้ร่วมดำเนินการ


ลำดับชื่อ-นามสกุลตำแหน่งในโครงการ

 บทคัดย่อ


ยุงเป็นแมลงพาหะนำโรคหลายชนิด เช่น ยุงลายเป็นพาหะนำโรคไข้เลือดออกและไข้ชิคุณกุนยา ยุงก้นปล่องเป็นพาหะนำโรคมาลาเรีย และยุงรำคาญเป็นพาหะนำโรคฟิลาเรียและไข้สมองอักเสบ ซึ่งการป้องกันยุงกัดเป็นวิธีที่สามารถลดความเสี่ยงในการติดเชื้อที่มียุงเป็นพาหะ สามารถทำได้หลายวิธี เช่น การนอนในมุ้ง หรือ การทาผลิตภัณฑ์กันยุง คณะผู้วิจัยจึงได้ศึกษาสมุนไพรที่หาได้ง่าย และสามารถนำมาพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ทากันยุง ซึ่งมีวิธีการเตรียมที่ไม่ยุ่งยาก แต่มีประสิทธิภาพสามารถใช้ทาป้องกันยุงได้ โดยคัดเลือกสมุนไพรจำนวน 6 ชนิด ได้แก่ ใบหนุมานประสานกาย เหง้าขมิ้นชัน ใบผักชีฝรั่ง เหง้าขิง ใบกะเพรา และเหง้ากระชาย นำสมุนไพรแต่ละชนิดมาล้างทำความสะอาด ผึ่งให้แห้ง และหั่นเป็นชิ้นเล็กๆ เตรียมสมุนไพรแต่ละชนิดทอดในน้ำมันมะพร้าว อัตราส่วน 1:1 โดยน้ำหนัก รินเฉพาะส่วนน้ำมันใสมาทดสอบฤทธิ์กันยุงชนิดต่างๆ พบว่า น้ำมันจากใบหนุมานประสานกายสามารถป้องกันยุงได้ 4 ชนิด ได้แก่ ยุงก้นปล่อง ยุงลายสวน ยุงลายบ้าน และยุงเสือ เป็นเวลามากกว่า 7 ชั่วโมง 3.3 ชั่วโมง 2.2 ชั่วโมง และมากกว่า 7 ชั่วโมง ตามลำดับ น้ำมันจากเหง้าขมิ้นชัน สามารถป้องกันยุงได้ 3 ชนิด ได้แก่ ยุงก้นปล่อง ยุงลายสวน และยุงลายบ้าน เป็นเวลามากกว่า 7 ชั่วโมง 2.5 ชั่วโมง และ 1.2 ชั่วโมง ตามลำดับ ส่วนน้ำมันจากใบผักชีฝรั่ง เหง้าขิง ใบกะเพรา และเหง้ากระชาย สามารถป้องกันยุงลายบ้าน เป็นเวลา 0.8 ชั่วโมง 1.3 ชั่วโมง 1.7 ชั่วโมงและ 1.5 ชั่วโมง ตามลำดับ โดยเกณฑ์การตัดสิน ประสิทธิภาพการป้องกันยุง กำหนดว่าจะต้องป้องกันยุงได้ไม่น้อยกว่า 2 ชั่วโมง จากผลการศึกษาสรุปได้ว่า น้ำมันทากันยุงที่เตรียมได้จากใบหนุมานประสานกายมีประสิทธิภาพดีที่สุด สามารถป้องกันยุงก้นปล่อง ยุงเสือ ยุงลายสวน และยุงลายบ้าน ได้ตามเกณฑ์ที่กำหนด ซึ่งวิธีการดังกล่าวเป็นวิธีการเตรียมที่ไม่ยุ่งยาก และสามารถเตรียมใช้ภายในครัวเรือนได้ง่าย  

 การเผยแพร่


ลำดับกิจกรรมรายละเอียดระยะเวลา

 รางวัลที่ได้รับ




ฐานข้อมูลองค์ความรู้ เทคโนโลยีและนวัตกรรม
กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์
http://innovation.dmsc.moph.go.th
ข้อมูล ณ วันที่:๒๑ ต.ค. ๒๕๖๔