กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์
Department of Medical Sciences

ทะเบียนองค์ความรู้
การพัฒนาวิธีการตรวจเอกลักษณ์ Hederagenin ในผลิตภัณฑ์เครื่องสำอางผสมสมุนไพรมะคำดีควาย โดยวิธี HPLC   (ภาษาไทย)
- (ภาษาอังกฤษ)

หน่วยงาน


ศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์ที่ 10 อุบลราชธานี

ระยะเวลาในการดำเนินการ


 

งบประมาณ


เริ่มวันที่:1 เดือน ตุลาคม พ.ศ. 2560 จนถึงวันที่: 30 เดือน สิงหาคม พ.ศ. 2561 รวม:1 ปี จำนวนเงิน:0.00 บาท

 รายชื่อผู้ร่วมดำเนินการ


ลำดับชื่อ-นามสกุลตำแหน่งในโครงการ

 บทคัดย่อ


Hederagenin เป็นสารสกัดสำคัญในกลุ่ม Saponins ที่ถูกพบในมะคำดีควาย มีสรรพคุณทางยาในการต้านเชื้อรา เช่น รักษาชันนะตุบนศีรษะ แก้เชื้อรา แก้ผิวหนังพุพองบนศีรษะเด็ก เป็นต้น ซึ่งปัจจุบันนิยมถูกนำมาเป็นส่วนผสมในเครื่องสำอางเช่น เป็นยาสระผม ครีมนวดผม เป็นต้น การตรวจเอกลักษณ์สารสำคัญดังกล่าว จึงเป็นวิธีการสำคัญที่แสดงให้เห็นว่าผลิตภัณฑ์เครื่องสำอางนั้นๆ ได้ใช้มะคำดีควายหรือสารสกัดผสมอยู่หรือไม่ การศึกษาครั้งนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาวิธีการตรวจเอกลักษณ์ Hederagenin ในผลิตภัณฑ์เครื่องสำอางผสมสมุนไพรมะคำดีควาย โดยวิธี HPLC และทวนสอบความถูกต้องกับตัวอย่างผลิตภัณฑ์ผสมสมุนไพรจำนวน 15 ตัวอย่าง ผลจากการดำเนินการ พบ Hederagenin มีค่าดูดกลืนคลื่นแสงสูงสุดที 210 นาโนเมตร โดยมีระยะเวลาในการเคลื่อนที่ผ่านคอลัมน์ (Retention time) ที่ 5.1 นาที ร้อยละการเบี่ยงเบน (%RSD) ของ Retention time ของ Hederagenin เท่ากับ 0.14 ปริมาณที่ต่ำที่สุดที่สามารถตรวจพบสารนี้ได้ (Limit of detection;LOD) เท่ากับ 0.01%w/w %RSD ของค่าการทดสอบซ้ำ (Repeatability) เท่ากับ 0.11% และผลการตรวจวิเคราะห์ตัวอย่างผลิตภัณฑ์ผสมสมุนไพรมะคำดีควาย 15 ตัวอย่าง พร้อมมีการทวนสอบวิธีโดยการผสม (Spike) Hederagenin ลงในตัวอย่าง และทำการตรวจด้วยวิธีข้างต้นพร้อมกัน 15 ตัวอย่าง พบว่ามีตัวอย่างผลิตภัณฑ์ผสมสมุนไพรมะคำดีควายที่พบ Hederagenin จำนวน 1 ตัวอย่าง จาก 15 ตัวอย่างเท่านั้น (ร้อยละ 6.7) และพบสาร Hederagenin ในตัวอย่างที่มีการ Spike Hederagenin และดำเนินการตรวจวิเคราะห์พร้อมกันทุกตัวอย่าง จะเห็นว่า เครื่องสำอางส่วนใหญ่ไม่พบส่วนผสมของสารสำคัญของมะคำดีควาย อาจเนื่องมาจากความไม่คงตัวของสารสำคัญและสารสกัดซึ่งสารเหล่านี้มักสลายตัวได้ง่ายเมื่อโดนความร้อน หรือสารจำพวกกรดหรือด่างเข้มข้น ดังนี้การเก็บรักษาหรือการตั้งตำรับที่ไม่เหมาะสมอาจทำให้สารสำคัญเหล่านี้สลายไปได้ การพัฒนาวิธีการเพื่อตรวจเอกลักษณ์ Hederagenin ในผลิตภัณฑ์เครื่องสำอางผสมสมุนไพรมะคำดีควาย โดยวิธี HPLC ที่ใช้เป็นวิธีมาตรฐานในการตรวจวิเคราะห์ของหน่วยงาน จึงเป็นสิ่งสำคัญที่จะช่วยสนับสนุนให้ผู้ผลิตมีการทำผลิตภัณฑ์ให้มีคุณภาพยิ่งๆ ขึ้นไป คำสำคัญ : Hederagenin  มะคำดีควาย  เครื่องสำอางผสมสมุนไพร       

 การเผยแพร่


ลำดับกิจกรรมรายละเอียดระยะเวลา

 รางวัลที่ได้รับ


  • ชื่อรางวัล:รางวัลผลงานวิชาการดีเด่น หน่วยงานที่มอบ: ประชุมวิชาการกระทรวงสาธารณสุขประจำปี 2561 วันเดือนปี ที่มอบ: 20 ก.ค. 2561


ฐานข้อมูลองค์ความรู้ เทคโนโลยีและนวัตกรรม
กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์
http://innovation.dmsc.moph.go.th
ข้อมูล ณ วันที่:๒๕ ต.ค. ๒๕๖๔