กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์
Department of Medical Sciences

ทะเบียนองค์ความรู้
การสำรวจองค์ประกอบสารแคนนาบินอยด์เพื่อจำแนกพืชกัญชาในประเทศไทย   (ภาษาไทย)
Survey of Cannabinoids Composition For Classification of Cannabis Plants in Thailand   (ภาษาอังกฤษ)

หน่วยงาน


ศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์ที่ 1 เชียงใหม่

ระยะเวลาในการดำเนินการ


 

งบประมาณ


เริ่มวันที่:1 เดือน ตุลาคม พ.ศ. 2556 จนถึงวันที่: 30 เดือน กันยายน พ.ศ. 2558 รวม:2 ปี จำนวนเงิน:933,000.00 บาท

 รายชื่อผู้ร่วมดำเนินการ


ลำดับชื่อ-นามสกุลตำแหน่งในโครงการ
1 นางประภัสสร ทิพย์รัตน์ หัวหน้าโครงการ

 บทคัดย่อ


การสำรวจองค์ประกอบสารแคนนาบินอยด์เพื่อจำแนกพืชกัญชาในประเทศไทย ประภัสสร ทิพย์รัตน์1 ไพลิน ภูวนัย2 พิภพ ชำนิวิกัยพงศ์3 1ศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์การที่ 1 เชียงใหม่ กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ 2พิสูจน์หลักฐานจังหวัดเพชรบูรณ์ สำนักงานตำรวจแห่งชาติ 3สถาบันสำรวจและติดตามการปลูกพืชเสพติด สำนักงาน ป.ป.ส. ในประเทศไทยกัญชงหรือกัญชายังคงจัดเป็นยาเสพติดให้โทษประเภท 5 การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจปริมาณสารสำคัญในพืชกัญชาในประเทศไทย รวมทั้งข้อมูลด้านกายภาพอื่นๆ เพื่อเป็นองค์ความรู้และจัดทำแนวทางในการกำหนดมาตรฐานการจำแนกพืชกัญชาที่ใช้เป็นยาเสพติดออกจากกัญชงที่ใช้เป็นพืชเส้นใย โดยสุ่มเก็บตัวอย่างพืชกัญชาที่ปลูกเพื่อใช้เป็นยาเสพติด รวมทั้งตัวอย่างของกลางกัญชาที่แพร่ระบาดในประเทศไทย จากนั้นนำตัวอย่างมาตรวจวิเคราะห์ลักษณะองค์ประกอบสารสำคัญ รวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูลและประมวลผล จากตัวอย่างของกลางกัญชาที่จับกุมได้ ในช่วงเดือนมกราคม พ.ศ.2556 ถึง เดือนธันวาคม พ.ศ.2557 จำนวน 1145 ตัวอย่าง พบว่าช่วงเวลาที่มีการจับกุมคดีกัญชามากที่สุดอยู่ในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ ถึงพฤษภาคม โดยภาคกลางมีการจับกุมมากที่สุด ลักษณะของกลางกัญชาส่วนใหญ่เป็นพืชแห้งบรรจุในห่อกระดาษ หรือพลาสติก ยกเว้นภาคใต้ที่ของกลางเป็นลักษณะพืชแห้งอัดเป็นแท่ง และข้อหาในการดำเนินคดีส่วนใหญ่เป็นข้อหาครอบครองเพื่อเสพ รองลงมาคือข้อหาผลิต จากการตรวจวิเคราะห์องค์ประกอบสารสำคัญ พบว่าปริมาณ THC เฉลี่ยของตัวอย่างกัญชาที่จับกุมได้มีความแตกต่างกันในแต่ละช่วงเวลา ช่วงที่มีคดีจับกุมมาก ปริมาณ THC เฉลี่ยมีแนวโน้มสูงกว่าในช่วงเวลาอื่น และของกลางกัญชาที่จับกุมในข้อหาครองครองเพื่อจำหน่ายมีปริมาณ THC สูงที่สุด เมื่อแยกตามลักษณะของกลาง พบว่าของกลางที่เป็นพืชแห้งอัดเป็นแท่ง มีปริมาณ THC สูงที่สุด เท่ากับ (5.910%w/w) รองลงมาคือ พืชแห้งบรรจุห่อกระดาษหรือพลาสติก (4.588%w/w) และพืชสด (1.398%w/w) ตามลำดับ ซึ่งของกลางทั้งสามกลุ่มมีค่าอัตราส่วน THC/CBD เฉลี่ย และค่าเฉลี่ยของค่าปริมาณ (THC+CBN)/CBD ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ โดยมีค่าในช่วง 9.47-17.36 และ ในช่วง 9.81-18.03 ที่ระดับความเชื่อมั่น 95% (p<0.05) ตามลำดับ ซึ่งการจำแนกพืชกัญชาเมื่อใช้ค่า log10 (THC/CBD) พบว่าของกลางกัญชาจัดเป็น drug type 557 ตัวอย่าง intermediate type 585 ตัวอย่างมีเพียง 3 ตัวอย่างเท่านั้นที่เป็น fiber type เมื่อใช้ค่าอัตราส่วนTHC/CBD พบว่าของกลางกัญชา จำนวน 1 089 ตัวอย่าง จัดเป็น drug type และเป็น fiber type 56 ตัวอย่าง แต่เมื่อจำแนกตัวอย่างตามปริมาณ THC ที่ระบุในร่างกฎกระทรวงการขออนุญาตและการออกใบอนุญาตเฮมพ์ (Hemp) ของประเทศไทยแล้ว พบว่าร้อยละ 87.5 ของของกลาง (1002 ตัวอย่าง) ในงานวิจัยครั้งนี้มีปริมาณ THC มากกว่า 1 % w/w ซึ่งจัดเป็นกัญชา หรือ drug type และร้อยละ12.5 (143 ตัวอย่าง) ที่มีปริมาณ THC น้อยกว่า 1 %w/w จัดเป็นกัญชง หรือ fiber type ดังนั้นข้อมูลที่ได้จากผลการวิจัยในครั้งนี้จึงเป็นข้อมูลเชิงวิทยาศาสตร์ ที่มีประโยชน์ในการใช้เป็นข้อมูลพื้นฐาน และสามารถนำไปจัดทำแนวทางในการกำหนดมาตรฐานการจำแนกพืชกัญชาที่ใช้เป็นยาเสพติดออกจากกัญชงที่ใช้เป็นพืชเส้นใยได้                   

 การเผยแพร่


ลำดับกิจกรรมรายละเอียดระยะเวลา
1 การจัดนิทรรศการในงานต่าง ๆ เสนอโปสเตอร์ เริ่ม: 5 ส.ค. 2558 สิ้นสุด: 7 ส.ค. 2558
2 การจัดนิทรรศการในงานต่าง ๆ เสนอโปสเตอร์ เริ่ม: 16 ส.ค. 2559 สิ้นสุด: 19 ส.ค. 2559

 รางวัลที่ได้รับ




ฐานข้อมูลองค์ความรู้ เทคโนโลยีและนวัตกรรม
กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์
http://innovation.dmsc.moph.go.th
ข้อมูล ณ วันที่:๑๘ ต.ค. ๒๕๖๔