กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์
Department of Medical Sciences

ทะเบียนองค์ความรู้
โครงการพัฒนาชุดตรวจวัดปริมาณสาร THC ภาคสนาม (THC test kit)   (ภาษาไทย)
Research and development on Hemp THC Measurement on the Field (THC test kit)   (ภาษาอังกฤษ)

หน่วยงาน


ศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์ที่ 1 เชียงใหม่

ระยะเวลาในการดำเนินการ


 

งบประมาณ


เริ่มวันที่:7 เดือน ธันวาคม พ.ศ. 2553 จนถึงวันที่: 6 เดือน ตุลาคม พ.ศ. 2554 รวม:1 ปี จำนวนเงิน:200,000.00 บาท

 รายชื่อผู้ร่วมดำเนินการ


ลำดับชื่อ-นามสกุลตำแหน่งในโครงการ
1 นางประภัสสร ทิพย์รัตน์ หัวหน้าโครงการ
2 นายชัยพัฒน์ ธิตะจารี ผู้ร่วมวิจัย
3 นางปิยมาศ กิจชนะพานิชย์ ผู้ร่วมวิจัย

 บทคัดย่อ


บทคัดย่อ เส้นใยเฮมพ์เป็นเส้นใยที่มีคุณภาพสูงและมีแนวโน้มที่จะทวีความสำคัญเพิ่มขึ้นในตลาดเส้นใยธรรมชาติ ภาครัฐบาลได้เล็งเห็นความสำคัญและประโยชน์ของเฮมพ์ซึ่งจะสามารถเป็นพืชที่สร้างรายได้ให้กับเกษตรกร แต่ในประเทศไทย เฮมพ์ยังถูกจำแนกเป็นกัญชาซึ่งจัดเป็นยาเสพติดให้โทษประเภท 5 เนื่องจากมีสารสำคัญ คือ เตตราไฮโดรแคนนาบินอล (THC) ที่มีฤทธิ์เสพติด ในต่างประเทศสามารถปลูกเฮมพ์ได้อย่างถูกต้องตามกฎหมายโดยต้องควบคุมให้มีปริมาณที่กำหนด เช่น ไม่เกิน 0.3% ซึ่งจากการคัดเลือกพันธุ์โดยวิธี Mass selection ที่ผ่านมามีโอกาสได้พันธุ์เฮมพ์ที่ปริมาณ THC ต่ำกว่า 0.3 เปอร์เซ็นต์ ดังนั้นศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์ที่ 10 จึงได้พัฒนาชุดตรวจวัดปริมาณสาร THC ภาคสนาม (THC test kit) ที่มีประสิทธิภาพในการแยกสาร มีความเฉพาะเจาะจง และมีความไวในการทดสอบสูง เพื่อสามารถทดสอบสารที่มีปริมาณน้อยๆ ในพืชสดได้ โดยใช้หลักการโครมาโตกราฟีผิวบาง แยกสารสำคัญในเฮมพ์ คือ เตตราไฮโดรแคนนาบินอล และแคนนาบิไดออลและหาปริมาณแต่ละสารโดยเทียบขนาดและความเข้มสีของ spot บนแผ่นทดสอบกับแผ่นเทียบสารมาตรฐาน โดยปริมาณต่ำสุดของสารสำคัญในเฮมพ์ที่อ่านผลได้ชัดเจนดังนี้ เตตราไฮโดรแคนนาบินอล และแคนนาบิไดออล เท่ากับ 0.1 ไมโครกรัม นั่นคือสามารถตรวจสอบเฮมพ์สดที่มีปริมาณสารสำคัญปริมาณน้อยถึง 0.02%w/w by dry weight เมื่อทดสอบความถูกต้องของชุดตรวจวัดเปรียบเทียบกับวิธีมาตรฐานที่ใช้เทคนิคแก็สโครมาโตกราฟีพบว่ามีค่าไม่ต่างกันที่ระดับนัยสำคัญ 0.05 นอกจากนั้นเมื่อทดสอบประสิทธิภาพของชุดตรวจวัดปริมาณสาร THC ภาคสนาม พบว่ามีความน่าเชื่อถือดีเลิศ โดยมีค่า Kappa coefficient เท่ากับ 0.87 และมีความถูกต้อง ความไว และความจำเพาะดีมาก โดยมีค่าเท่ากับร้อยละ 93.3  92.6 และ 93.9 ตามลำดับ ดังนั้นสามารถใช้ชุดตรวจวัดนี้หาปริมาณสารสำคัญในตัวอย่างเฮมพ์ได้อย่างรวดเร็ว โดยมีวิธีใช้ที่ง่าย สามารถใช้ชุดตรวจวัดได้ทันที หลังอ่านวิธีใช้ซึ่งแนบไปกับชุดตรวจวัด และอ่านผลโดยเทียบกับแผ่นเทียบสารมาตรฐานที่แนบไปให้ มีราคาถูกเมื่อเทียบกับวิธีการตรวจพิสูจน์โดยใช้เครื่องแก็สโครมาโทกราฟ ซึ่งชุดตรวจวัดนี้สามารถนำมาใช้เพื่อควบคุม กำกับดูแลการปลูกเฮมพ์ภายใต้ระบบควบคุมตามกฎหมาย และเพื่อให้การตรวจสอบและควบคุมการผลิตเฮมพ์ มีความคล่องตัว ชัดเจน และมีประสิทธิภาพสูง Abstract Hemp has been potential crop for the world fiber and seed production. Thai government recognizes that hemp may make useful contribution to the economy as an alternative crop. In Thailand  hemp is still enforced as schedule V controlled substance due to its psychotropic constituent              

 การเผยแพร่


ลำดับกิจกรรมรายละเอียดระยะเวลา
1 ร่วมนำเสนอด้วยการพูดในงานวิชาการ เสนอด้วยวาจา เริ่ม: 15 ก.ย. 2554 สิ้นสุด: 16 ก.ย. 2554
2 การจัดนิทรรศการในงานต่าง ๆ ร่วมจัดนิทรรศการ เริ่ม: 23 ส.ค. 2556 สิ้นสุด: 27 ส.ค. 2556

 รางวัลที่ได้รับ




ฐานข้อมูลองค์ความรู้ เทคโนโลยีและนวัตกรรม
กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์
http://innovation.dmsc.moph.go.th
ข้อมูล ณ วันที่:๒๑ ต.ค. ๒๕๖๔